aktualności - Publiczne Gimnazjum im. Wincentego Witosa w Pławie

wiadomości
Idź do spisu treści

Menu główne

aktualności

O bocianach
opracowała: Ilona Drozdowska-Nieć

Opis gatunku

  • Bocian biały Ciconia ciconia należy do rzędu brodzących i rodziny bocianowatych Ciconiidae
  • Rodzina ta tworzy 5 rodzajów obejmujących 19 gatunków ptaków żyjących na obu półkulach. Dzieli się na trzy podrodziny: dławigady, bociany i marabuty
  • Stojący bocian biały mierzy około 80 cm. Masa ciała dorosłego ptaka wynosi od 2,7 do 4,5 kg, a rozpiętość skrzydeł dochodzi do 2 m

Czym się żywi?

  • Pokarm bociana stanowią wyłącznie zwierzęta, które należą do różnych grup systematycznych
  • Ofiarami są m.in. płazy, gryzonie, ssaki owadożerne (np. krety), duże owady (np. szarańczaki, chrząszcze), ryby, dżdżownice, a czasami gady czy pisklęta lub jaja ptaków
  • Skład bocianiej diety zmienia się w zależności od rejonu, pory roku oraz od panujących warunków

Codzienne życie bociana

  • Bocian jest gatunkiem zasiedlającym krajobraz rolniczy, a jego występowanie wiąże się głównie z terenami podmokłymi w pobliżu, których obserwuje się największą koncentrację gniazd
  • Swoje gniazda zakładają bociany w pobliżu siedzib ludzkich budując je na drzewach, budynkach gospodarczych, a w ostatnich latach coraz częściej na czynnych słupach trakcji energetycznych (ponad 60% par
  • w Polsce gnieździ się na słupach energetycznych)
  • Do budowy gniazda używa warstwowo ułożonych gałęzi, które skośnie przetykają witki, a wyściółkę układa ze słomy, torfu, łajna, papieru oraz szmat zebranych z wysypisk
  • Tego samego gniazda ptaki używają przez wiele lat, poprawiając każdego roku ich konstrukcję
  • Najstarsze gniazdo ma 400 lat, a największe 225 cm średnicy i waży ponad tonę
  • Z zimowiska powracają ptaki w ostatnich dniach marca lub w kwietniu. Tuż po przylocie poprawiają swoje stare gniazda lub przystępują
  • do budowy nowych gniazd
  • Dojrzałość płciową osiągają w wieku 3-5 lat i wówczas po raz pierwszy przystępują do lęgu
  • Pierwsze jaja składają na ogół w drugiej dekadzie kwietnia. W gnieździe znajduje się najczęściej od 3 do 6 jaj, które są wysiadywane na zmianę przez obydwa ptaki
  • Inkubacja trwa 33-34 dni, a po 60-65 dniach młode bociany opuszczają gniazda. W zależności od daty przystąpienia do lęgu wylot młodych jest rozciągnięty od pierwszej dekady lipca do pierwszej dekady września
  • Bociany spędzają w naszym kraju około 5 miesięcy, po czym już od połowy sierpnia odlatują na zimowiska w Afryce. Jako pierwsze odlatują ptaki które w danym roku nie odbywały lęgu oraz młode

Populacja bociana białego

  • Areał lęgowy bociana białego obejmuje większość terenu Europy (z wyjątkiem Wysp Brytyjskich i Półwyspu Skandynawskiego), Azję Mniejszą oraz północną Afrykę. Niewielka liczba tych ptaków gnieździ się w południowej części kontynentu afrykańskiego
  • W latach 2004-2005 liczebność światowej populacji lęgowej bocianów białych oceniono na 230 000 par, z czego 52 500 gniazdowało w naszym kraju. Stanowi to 23 % światowej populacji tego gatunku
  • Poza Polską najwięcej bocianów gniazdowało w tym okresie w Hiszpanii (33 217), na Ukrainie (30 000 par), oraz na Białorusi (20 342), Litwie (13 000) i Łotwie (10 700). W takich krajach jak Dania, Szwecja czy Włochy, bocian biały jest ptakiem bardzo rzadkim.

Bocian w literaturze

"Bo już bocian przyleciał do rodzinnej sosny
I rozpiął skrzydła białe, wczesny sztandar wiosny"
A. Mickiewicz "Pan Tadeusz"
"Do kraju tego, gdzie wina jest dużą
popsować gniazdo na gruszy bocianie,
Bo wszystkim służą...
...tęskno mi Panie"
C.K. Norwid "Piosnka moja"
"Bocian na gnieździe klekoce,
Z uciechy, ze dzieci mu rosną.
Skowronek wysoko w górze,
Śpiewa letnią pieśń radosną"
M.K. Sarnacka "Lato"

  • Motyw bociana w codziennym życiu człowieka

  • Widok szybującego bociana skłania do marzeń dzieci i dorosłych. Ptak ten zakłada gniazda w pobliżu ludzkich siedzib. Któż z nas nie widział obrazka, na którym bocian niesie w dziobie zawiniątko z małym dzieckiem?
  • W niektórych rejonach Niemiec, we wschodniej Francji oraz w Polsce według bardzo starej legendy ludowej to bocian przynosi do domów dzieci. To wierzenie dotyczące bociana jest najbardziej rozpowszechnionym mitem
  • W języku staro niderlandzkim nazwa bocian "ooievaar" pochodzi z niemieckiego "odebaar", czyli "przenoszący duszę". Obecność tego ptaka jest dobrą wróżbą
  • Wawrzyniec d'Arvieux , tłumacz misji Ludwika XIV w Tunisie w 1666 roku zapisał w swoich notatkach: "Ze starych akweduktów zostało tylko kilka łuków, służących bocianom jako miejsce na gniazda. Widząc nas ze strzelbami, wieśniacy ostrzegali przed zabijaniem tych ptaków w obawie ściągnięcia na siebie klątwy bogów"
  • Mówi się, że bocian nigdy nie zamieszka na domu, w którym był rozwód
  • "Szczęśliwy dom, który bocian wybierze, by zbudować swoje gniazdo, oszczędzi go bowiem piorun". Wiara ta jest tak silna, że robotnicy pracujący przy rekonstrukcji częściowo zniszczonej przez piorun w 1007 roku Katedry w Strassburgu, przerwali pracę w obawie przed kolejnym uderzeniem pioruna. Wznowili je dopiero, gdy para bocianów przybyła założyć swe gniazdo
  • W Turyngii jeśli bocian jak co roku nie powróci do gniazda oznacza to, że prawdopodobnie dom niedługo spłonie
  • Jeżeli pierwszego bociana zobaczymy lecącego w powietrzu to pewne, że tego roku w pracy będzie nam się wiodło i będziemy mieć szczęście
  • Z zachowania bocianów w locie można wywróżyć pogodę. Jeśli latają wysoko to zwiastują wczesną wiosnę, jeżeli nisko to późną wiosnę lub opady deszczu
  • Znane jest też powiedzenie: "Szczęśliwy dom gdzie boćki są"

Źródła informacji:

  • www.bocian.org.pl › Programy › Bocian biały
  • odkrywcy.pl/kat,111406,title,Cala- prawdaobocianach,wid,15438270,wiadomosc.html
  • Z. Jakubiec, P. Szymoński - "Bociany i boćki"
5.05.2017
Wiadomości
 
 
Szukaj
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego